मूळव्याध (पाइल्स) ही एक सामान्य समस्या आहे जी पुरुष आणि महिला दोघांनाही होऊ शकते. मात्र, महिलांना काही विशिष्ट शारीरिक आणि जीवनशैलीतील कारणांमुळे मूळव्याध होण्याची शक्यता जास्त असते. या महिला दिनाच्या निमित्ताने, महिलांमध्ये मूळव्याध का होतो आणि त्यावरील आयुर्वेदिक उपाय कोणते आहेत ते समजून घेऊया.
महिलांमध्ये मूळव्याध होण्याची कारणे
- गर्भधारणा व प्रसूती – गर्भावस्थेदरम्यान गुदद्वाराजवळील रक्तवाहिन्यांवर वाढलेला दाब मूळव्याध होण्यास कारणीभूत ठरतो.
- सततचा बद्धकोष्ठता (कॉन्स्टिपेशन) – हार्मोनल बदलांमुळे महिलांना बद्धकोष्ठतेचा जास्त त्रास होतो.
- ऋतुस्राव आणि हार्मोनल बदल – पचनसंस्थेवर परिणाम होऊन मूळव्याध होऊ शकतो.
- बैठी जीवनशैली – लांब वेळ बसून राहिल्याने गुदद्वारावर ताण येतो.
- अयोग्य आहार आणि पाण्याची कमतरता – फायबरयुक्त आहाराचा अभाव आणि कमी पाणी प्यायल्याने बद्धकोष्ठता होते.
- लठ्ठपणा आणि मानसिक तणाव – पचनसंस्थेच्या समस्यांना कारणीभूत ठरतो.
मूळव्याधाची लक्षणे
- शौच करताना वेदना आणि त्रास
- गुदद्वाराजवळ सूज किंवा गाठी येणे
- खाज आणि अस्वस्थता जाणवणे
- शौचाच्या वेळी रक्तस्त्राव होणे
- शौचानंतर चिकट स्त्राव (म्युकस) येणे
मूळव्याधावरील आयुर्वेदिक उपचार
- त्रिफळा चूर्ण – नैसर्गिक रेचक असल्याने पचन सुधारते आणि बद्धकोष्ठता दूर करते.
- कोरफड (अलोवेरा) – सूज कमी करून वेदना दूर करण्यास मदत करते.
- मठ्ठा आणि फायबरयुक्त आहार – पचन सुधारण्यास मदत करतो.
- नीमच्या पाण्याने शीतस्नान – सूज आणि खाज दूर करण्यास उपयुक्त.
- अश्वगंधा आणि तणाव व्यवस्थापन – मानसिक तणावामुळे होणाऱ्या पचनाच्या समस्या कमी करतो.
- विशेष आयुर्वेदिक औषधे – शुक्रतारा आयुर्वेदमध्ये महिलांच्या आरोग्यासाठी विशेष उपचार उपलब्ध आहेत.
या महिला दिनी, महिलांच्या आरोग्यासाठी जागरूकता निर्माण करून आयुर्वेदाच्या मदतीने निरोगी जीवनशैली स्वीकारण्याचा संकल्प करूया. डॉ. चैताली तुषार शेलार आणि डॉ. तुषार हेमंत शेलार यांच्याशी +९१ ७५०७ ९३३ ९३३ वर संपर्क साधा आणि प्रसिद्ध आयुर्वेदिक प्रॅक्टिसच्या मदतीने तुमचे उपचार करा.
