मुतखडा (मूत्रपिंडातील खडे) हे मूत्रामध्ये असलेल्या खनिज व मीठ यांपासून बनलेले सॉलिड कण असतात. हे खडे अनेकदा तीव्र वेदना, मूत्रमार्गातील त्रास, व अस्वस्थता निर्माण करतात. कमी पाणी पिणं, चुकीचा आहार व अनियमित जीवनशैली यामुळे आजकाल या समस्येचे प्रमाण वाढले आहे.

आयुर्वेद या ५,००० वर्ष जुन्या वैद्यकीय प्रणालीमध्ये मूत्रपिंडातील खड्यांवर प्रभावी, नैसर्गिक आणि शस्त्रक्रियेशिवाय उपाय दिलेले आहेत. आयुर्वेद हा केवळ लक्षणांवर नव्हे तर मूळ कारणांवर उपचार करतो.

मुतखडा म्हणजे काय?

हे खडे मूत्रपिंड, मूत्रनलिका, मूत्राशय किंवा मूत्रमार्गामध्ये तयार होतात.

प्रकार:

• कॅल्शियम खडे – सर्वाधिक सामान्य
• युरिक अ‍ॅसिड खडे – प्रोटिनयुक्त आहार घेणाऱ्यांमध्ये सामान्य
• स्ट्रुव्हाईट खडे – युरीन इन्फेक्शनमुळे होतात
• सिस्टीन खडे – क्वचित आणि अनुवंशिक

आयुर्वेदानुसार कारणं:

• पाण्याचे कमी सेवन
• प्रथिनांचा व मीठाचा अति वापर
• नैसर्गिक वेग दाबून ठेवणे
• मंद अग्नी (खराब पचन)
• युरीन इन्फेक्शन
• मद्यपान व कॅफिनयुक्त पेये

लक्षणं:

• कंबरेत तीव्र वेदना
• मळमळ व उलट्या
• मूत्रात जळजळ
• वारंवार लघवी
• मूत्रात रक्त
• दुर्गंधीयुक्त किंवा ढगाळ मूत्र

आयुर्वेदिक उपचार:

१. औषधी उपचार:

• पाषाणभेद – खडे फोडतो
• वरुणादी काढा – खडे बाहेर टाकतो
• गोक्षुर – मूत्रवर्धक व मूत्रमार्गाचे रक्षण
• पुनर्नवा – सुज व विषारी द्रव्ये कमी करते
• चंद्रप्रभा वटी – मूत्रमार्गाचे आरोग्य राखते

२. पंचकर्म उपचार:

• विरेचन – विषद्रव्यांचे शुद्धीकरण
• बस्ती – मूत्रसंस्थेस बळकटी
• उत्तर बस्ती – गंभीर व जुन्या रुग्णांसाठी उपयोगी

३. आहार व जीवनशैली:

पथ्य:

• दिवसात किमान ८-१० ग्लास पाणी
• नारळपाणी, बार्ली वॉटर, लिंबूपाणी
• हलका व पचायला सोपा आहार
• कोथिंबीर, जिरे इत्यादींचा वापर

अपथ्य:

• तिखट, तेलकट व जड अन्न
• अति चहा-कॉफी
• मद्यपान
• लघवी दाबून ठेवणे

प्रतिबंधक उपाय:

• भरपूर पाणी प्या
• ऑक्सलेटयुक्त अन्न (पालक, बीट्स, शेंगदाणे) कमी करा
• आरोग्यदायी वजन राखा
• प्रोसेस्ड फूड टाळा
• नियमित तपासणी करून घ्या

आयुर्वेदिक उपचार का निवडावा?

• शस्त्रक्रियेशिवाय नैसर्गिक उपचार
• दुष्परिणाम नगण्य
• मूळ कारणांवर उपचार
• पुन्हा त्रास होण्यापासून संरक्षण
• संपूर्ण मूत्रसंस्थेचे आरोग्य सुधारते

शुक्रतारा आयुर्वेद क्लिनिक – मूत्रसंस्थेच्या आरोग्याचा विश्वासू साथी

शुक्रतारा आयुर्वेद क्लिनिकमध्ये मूत्रपिंडातील खडे (मुतखडा) यावर वैयक्तिक आयुर्वेद उपचार व पंचकर्म केले जातात. आमचे तज्ज्ञ वैद्य हजारो रुग्णांना यशस्वी उपचार देत आहेत.

📍 शेलार पार्क, टाकळी रोड कॉर्नर, द्वारका, नाशिक – ४२२०११
📞 +९१ ७५०७ ९३३ ९३३
🌐 www.shukrataraayurved.com