वय वाढत गेल्यावर शरीरात अनेक नैसर्गिक बदल होतात. पचनशक्ती कमी होणे, आतड्यांची हालचाल मंदावणे, शरीरातील कोरडेपणा वाढणे यामुळे ज्येष्ठ व्यक्तींमध्ये गुदरोगांचे प्रमाण अधिक आढळते.
मूळव्याध, परिकर्तिका (फिशर), भगंदर (फिस्टुला), बद्धकोष्ठता यांसारख्या तक्रारी केवळ शारीरिक वेदनाच नाही तर मानसिक त्रासही देतात. आधुनिक उपचार काही वेळा ज्येष्ठांसाठी कठीण ठरू शकतात. अशा वेळी आयुर्वेद एक सुरक्षित, सौम्य आणि समग्र उपचार पद्धती प्रदान करतो.
ज्येष्ठांमध्ये आढळणारे गुदरोग
ज्येष्ठांमध्ये खालील कारणांमुळे गुदरोग वाढतात:
- पचनशक्ती कमी होणे
- बद्धकोष्ठता
- कमी हालचाल
- कमी पाणी पिणे
- औषधांचे दुष्परिणाम
- ऊतकांची कमजोरी
सामान्य तक्रारी:
- मूळव्याध
- शौचाच्या वेळी जळजळ व वेदना
- रक्तस्राव
- भगंदर
- सतत मलावरोध
आयुर्वेदिक दृष्टिकोन
आयुर्वेदानुसार:
- वात दोष वाढल्याने वेदना, कोरडेपणा व मलावरोध होतो
- पित्त दोष वाढल्याने जळजळ, सूज व रक्तस्राव होतो
- मंद पचनामुळे मल कठीण होतो
ज्येष्ठ वयात वात दोष नैसर्गिकरित्या वाढलेला असल्याने उपचार अधिक सौम्य असणे आवश्यक असते.
आयुर्वेदिक व्यवस्थापन पद्धती
१) पचन सुधारणा
मल मृदू होण्यासाठी व पचन सुधारण्यासाठी सौम्य उपाय केले जातात.
२) ज्येष्ठांसाठी योग्य आहार
- उबदार व ताजे अन्न
- पुरेसे पाणी
- हलका व पचायला सोपा आहार
- तिखट, कोरडे व प्रक्रिया केलेले पदार्थ टाळणे
३) जीवनशैली मार्गदर्शन
- नियमित शौच वेळ
- टॉयलेटमध्ये जास्त वेळ न बसणे
- हलका व्यायाम
- योग्य झोप
४) स्थानिक आयुर्वेदिक उपचार
- वेदना कमी करणे
- जखम भरून येण्यास मदत
- स्वच्छता राखणे
हे उपचार ज्येष्ठांसाठी सुरक्षित असतात.
आयुर्वेदिक उपचारांचे फायदे
✔ सुरक्षित व नैसर्गिक
✔ दीर्घकालीन आराम
✔ पुनरावृत्ती कमी
✔ शस्त्रक्रियेची गरज कमी
✔ जीवनमान सुधारते
केव्हा डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा?
- सतत वेदना
- रक्तस्राव
- जळजळ
- गुदभागी सूज किंवा पू
- चालणे किंवा बसणे कठीण होणे
लवकर उपचार केल्यास गुंतागुंत टाळता येते.
निष्कर्ष
गुदरोग हा वृद्धापकाळाचा “सामान्य” त्रास नाही. योग्य वेळी उपचार घेतल्यास आयुर्वेदाद्वारे सुरक्षित व सन्मानपूर्ण जीवन शक्य आहे.
शुक्रतारा आयुर्वेद येथे ज्येष्ठ रुग्णांसाठी विशेष, सौम्य व प्रभावी उपचार पद्धती दिल्या जातात. डॉ. चैताली तुषार शेलार आणि डॉ. तुषार हेमंत शेलार यांच्याशी +९१ ७५०७ ९३३ ९३३ वर संपर्क साधा आणि प्रसिद्ध आयुर्वेदिक प्रॅक्टिसच्या मदतीने तुमचे उपचार करा.
