🌿 गुदविकारांसाठी आयुर्वेदिक आहार व जीवनशैली मार्गदर्शन (पथ्य व अपथ्य)
मुळव्याध (अर्श), फिशर (पारिकर्तिका), भगंदर आणि पायलोनिडल सायनस यांसारख्या गुदविकारांमध्ये योग्य आहार (पथ्य) आणि अपथ्य टाळणे अतिशय गरजेचे असते. आहार व आचरणामध्ये सुधारणा केल्याने उपचारांचा प्रभाव वाढतो आणि विकार पुन्हा होण्याची शक्यता कमी होते. आयुर्वेदानुसार आहार हे औषधच आहे, म्हणूनच गुदविकारांमध्ये त्याचे महत्त्व अधिक आहे.
🔴 मुळव्याध (अर्श) – पथ्य व अपथ्य

✅ पथ्य (Pathya):
- हिरव्या पालेभाज्या, ताजे फळे (पपई, केळी)
- गरम पाणी पिणे
- त्रिफळा, इसबगोल यांचा वापर
- मऊ, हलका आहार (खिचडी, सूप)
- सकाळी चालणे किंवा योग
❌ अपथ्य (Apathya):
- तिखट, तेलकट, मसालेदार जेवण
- मांसाहार, मद्यपान, सिगारेट
- रात्रीचे जेवण उशिरा घेणे
- जास्त वेळ बसून राहणे
🔴 फिशर (परिकर्तका) – पथ्य व अपथ्य

✅ पथ्य:
- पेज, खिचडी, उकडलेली भाजी
- तुपासह गरम दूध
- ताजे फळे आणि भरपूर पाणी
- गरम पाण्याने आंघोळ
- त्रिफळा, यष्टिमधू औषधी
❌ अपथ्य:
- कोरडा व थंड आहार
- मैद्याचे पदार्थ, चीज
- वेळीअवेळी जेवण
- शौचाची वेळी प्रतिक्रिया टाळणे
🔴 भगंदर (फिस्टुला) – पथ्य व अपथ्य

✅ पथ्य:
- हरभऱ्याचा सूप, फळभाज्या
- हळद-आल्याचे दूध
- हलका व पचायला सोपा आहार
- योग व सौम्य व्यायाम
❌ अपथ्य:
- आंबट, तेलकट, मसालेदार जेवण
- संताप व तणाव
- झोपेच्या वेळा टाळणे
- मांसाहार व आंबट पदार्थ
🔴 पायलोनिडल सायनस – पथ्य व अपथ्य

✅ पथ्य:
- हळद, आमला, लसूण यांचा वापर
- कोरडं राहणं टाळा; स्वच्छता राखा
- हलका, फायबरयुक्त आहार
- पाठीच्या खालच्या भागात केस साफ ठेवणे
❌ अपथ्य:
- खूप वेळ बसणे/गाडी चालवणे
- सिंथेटिक कपडे
- गरम, खारट, जंक फूड
- केस काढताना जास्त त्रास देणे
🩺 अधिक माहितीसाठी आमच्या वेबसाईटला भेट द्या: https://shukrataraayurved.com/.
डॉ. चैताली तुषार शेलार आणि डॉ. तुषार हेमंत शेलार यांच्याशी +९१ ७५०७ ९३३ ९३३ वर संपर्क साधा आणि प्रसिद्ध आयुर्वेदिक प्रॅक्टिसच्या मदतीने तुमचे उपचार करा.










