गुदविकार (Anorectal disorders) जसे की पाइल्स (अर्श), फिशर (परिकर्तिका) आणि फिस्टुला (भगंदर) हे प्रामुख्याने मोठ्यांमध्ये दिसतात असे मानले जाते. पण हे विकार १४ वर्षाखालील मुलांमध्येही दिसून येतात. सततची बद्धकोष्ठता, चुकीचे खाणे, जंक फूड, कमी हालचाल आणि पचनशक्तीतील त्रुटी यामुळे हे विकार मुलांमध्ये होऊ शकतात.
हे विकार मुलांना तीव्र वेदना, रक्तस्त्राव आणि अस्वस्थता देतात. वेळेवर उपचार न केल्यास समस्या गंभीर होऊ शकते. आयुर्वेद मुलांसाठी सुरक्षित, नैसर्गिक आणि प्रभावी उपाय देतो.
मुलांमधील विकारांचे प्रकार
- पाइल्स (अर्श): गुदाशयातील रक्तवाहिन्या सूजून वेदना, रक्तस्त्राव होतो.
- फिशर (परिकर्तिका): गुदद्वाराला लहान भेग पडून शौचाच्या वेळी तीव्र वेदना व रक्तस्त्राव होतो.
- फिस्टुला (भगंदर): गुदमार्ग व गुदाभोवतीच्या त्वचेमध्ये फिस्टुलस मार्ग तयार होऊन पूस्त्राव व सूज होते.
कारणं
- सततची बद्धकोष्ठता
- फायबर व पाण्याची कमतरता
- जंक फूड, चॉकलेट्स, तळलेले पदार्थ
- लांबवेळ बसून राहणे, कमी खेळणे
- अँटिबायोटिक औषधांचा अतिरेक
- पचनशक्ती कमजोर असणे
लक्षणं
- शौचावेळी रक्तस्त्राव
- गुदप्रदेशी वेदना किंवा जळजळ
- शौचाला न जाण्याची भीती
- पूस्त्राव (फिस्टुलामध्ये)
- सूज किंवा गाठ जाणवणे
- चिडचिड, रडणे
आयुर्वेदिक दृष्टिकोन
आयुर्वेदनुसार हा विकार वात-पित्त दोषांच्या असंतुलनामुळे होतो. बद्धकोष्ठता ही मूळ कारण मानली जाते. त्यामुळे उपचारात पचन सुधारणा, दोष संतुलन आणि शौच सुलभ करणे यावर भर दिला जातो.
आयुर्वेदिक उपाय
१. औषधी उपाय
- त्रिफळा चूर्ण: सौम्य रेचक
- हरितकी: शौच सुलभ करते
- कोरफड: फिशरमध्ये शांती देते
- हळद व नीम: संसर्ग टाळतात
२. आहार व जीवनशैली
पथ्य:
- उकळलेले पाणी, फळं – पपई, केळी, अंजीर
- भाज्या, गहू, घरी बनवलेले हलके अन्न
- दुधात तूप घालून देणे
- खेळ व व्यायामाला प्रोत्साहन
अपथ्य:
- जंक फूड, तळलेले पदार्थ
- थंड पेये, कोल्ड ड्रिंक्स
- जास्त गोड पदार्थ
- रात्री उशिरा झोपणे
३. पंचकर्म उपचार (डॉक्टरांच्या मार्गदर्शनाखाली)
- मृदु बस्ती: बद्धकोष्ठता कमी करण्यासाठी
- लेप: वेदना व सूज कमी करण्यासाठी
- त्रिफळा क्वाथ आसनस्नान: गुदप्रदेशातील वेदना व संसर्ग कमी करण्यासाठी
प्रतिबंधक उपाय
- रोज पाणी पिण्याची सवय लावणे
- शौचाची नियमित वेळ
- खेळ, व्यायामासाठी प्रोत्साहन
- आहारात तूप, फळं व भाज्या
शुक्रतारा आयुर्वेद क्लिनिक – मुलांच्या गुदरोगांसाठी तज्ञ उपचार
शुक्रतारा आयुर्वेद क्लिनिक, नाशिक येथे मुलांमध्ये होणाऱ्या पाइल्स, फिशर व फिस्टुलासाठी सुरक्षित, हर्बल औषधे, पंचकर्म व आहार सल्ला दिला जातो. डॉ. चैताली तुषार शेलार आणि डॉ. तुषार हेमंत शेलार यांच्याशी +९१ ७५०७ ९३३ ९३३ वर संपर्क साधा आणि प्रसिद्ध आयुर्वेदिक प्रॅक्टिसच्या मदतीने तुमच्या मुलांचे उपचार करा.
📍 शेलार पार्क, टाकळी रोड कॉर्नर, द्वारका, नाशिक – ४२२०११
📞 +९१ ७५०७ ९३३ ९३३
🌐 www.shukrataraayurved.com
