दिनचर्या – आयुर्वेदानुसार आरोग्यदायी दिनक्रम
आयुर्वेदामध्ये “नित्यचर्या” किंवा “दिनचर्या” या संकल्पनेला विशेष महत्त्व आहे. ही दिनचर्या म्हणजेच आपल्या दैनंदिन जीवनशैलीत असलेली सुसंगती जी शरीर, मन आणि आत्म्याचा समतोल राखते.
नियमित आणि शिस्तबद्ध दिनचर्येमुळे शरीरातील दोष संतुलित राहतात, पचन सुधारते, आरोग्य टिकते आणि मानसिक शांती मिळते.
🌞 आदर्श आयुर्वेदिक दिनचर्या
१. ब्रह्ममुहूर्ती उठणे (सकाळी ४:३० ते ५:३०)
- सूर्योदयापूर्वी उठल्यामुळे शरीर आणि मन प्रसन्न राहतात.
२. शौचविधी (मलमूत्र विसर्जन)
- नियमित वेळेवर शौचास जावे. गरम पाणी व त्रिफळा उपयुक्त.
३. मुखस्वच्छता
- तेलगुळा (गंडूष): तोंडात तेल धरून ठेवल्याने दात, हिरड्या व घसा स्वच्छ होतो.
- जिव्हा निरिक्षण व शुद्धी: आम दोष बाहेर फेकला जातो.
४. नस्य (नाकात औषधी तेल घालणे)
- अनुतैलम सारखे औषधी तेल नाकात टाकल्यास सर्दी, अॅलर्जी दूर राहते.
५. अभ्यंग (तैलमालिश)
- दररोज तिळाच्या तेलाने मालिश केल्याने त्वचा, सांधे व स्नायू मजबूत राहतात.
६. व्यायाम
- योगासने, प्राणायाम किंवा सूर्यनमस्कार – ३० मिनिटांचा व्यायाम आवश्यक.
७. स्नान
- अंगासाठी गरम व डोक्यासाठी थंड पाणी वापरावे. स्नानाने शरीर स्वच्छ होते व ऊर्जा मिळते.
८. ध्यान आणि प्रार्थना
- मानसिक स्थैर्य, सकारात्मक ऊर्जा आणि आत्मशुद्धी मिळवण्यासाठी प्राणायाम व ध्यान उपयुक्त.
🍲 आहाराचे आयुर्वेदिक नियम
- नाश्ता: हलका व पचनास सुलभ
- दुपारचे जेवण: सर्वात भरपूर व सकस जेवण
- रात्रीचे जेवण: हलके, ८ वाजण्याआधी
थंड, शिळे किंवा प्रक्रियायुक्त अन्न टाळावे.
🌿 इतर दैनंदिन आरोग्य सवयी
- झोपेचा ठराविक वेळ पाळा
- डिजिटल उपकरणांचा कमी वापर
- त्रिफळा, अश्वगंधा, च्यवनप्राश यांचा समावेश करा
🌼 दिनचर्येचे फायदे
- रोगप्रतिकारक शक्ती वाढते
- पचनशक्ती सुधारते
- मानसिक ताजेपणा टिकतो
- जीवनशैलीजन्य विकारांपासून संरक्षण
- सेंद्रिय आणि नैसर्गिक आरोग्यदायी जीवनशैली
शुक्रतारा आयुर्वेद – तुमच्या आयुर्वेदिक जीवनशैलीचा मार्गदर्शक
शुक्रतारा आयुर्वेद क्लिनिकमध्ये आम्ही व्यक्तीच्या प्रकृतीनुसार दिनचर्या व ऋतुचर्येचे मार्गदर्शन करतो. आमचे तज्ञ वैद्य संपूर्ण शरीरसामर्थ्य वाढवणारे आयुर्वेदिक उपाय देतात. डॉ. चैताली तुषार शेलार आणि डॉ. तुषार हेमंत शेलार यांच्याशी +९१ ७५०७ ९३३ ९३३ वर संपर्क साधा आणि प्रसिद्ध आयुर्वेदिक प्रॅक्टिसच्या मदतीने तुमचे उपचार करा.
📍 शेलार पार्क, टाकळी रोड कॉर्नर, द्वारका, नाशिक – ४२२०११
📞 +९१ ७५०७ ९३३ ९३३
🌐 www.shukrataraayurved.com
