आयुर्वेदानुसार शरीरातील बहुतेक आजारांची सुरुवात पचन बिघडण्यापासून होते. योग्य पचन न झाल्यास बद्धकोष्ठता, गॅस, जळजळ आणि पुढे मूळव्याध, फिशर व भगंदरसारखे गुदद्वार विकार उद्भवतात. आपण दररोज काय खातो, याचा थेट परिणाम आपल्या आतड्यांवर आणि मलविसर्जनावर होतो. काही अन्नपदार्थ पचन सुधारतात, तर काही अन्नपदार्थ पचन अधिक बिघडवतात.

✅ पचनास मदत करणारे अन्न (Do’s)

1. तंतुमय अन्न

तंतुमय अन्नामुळे मल मऊ होतो.

• पपई, सफरचंद, नाशपाती
• दोडका, दुधी, भोपळा
• मर्यादित प्रमाणात संपूर्ण धान्य

2. कोमट व ताजे शिजवलेले अन्न

कोमट अन्न पचनशक्ती वाढवते.

• भात-डाळ
• पातळ खिचडी
• भाजीचे सूप

3. योग्य प्रमाणात स्निग्ध पदार्थ

थोडेसे तूप किंवा तेल आतड्यांना स्निग्धता देते व फिशरमध्ये होणारी वेदना कमी करते.

4. योग्य प्रमाणात पाणी

कोमट पाणी दिवसभर थोड्या-थोड्या प्रमाणात पिणे पचनासाठी अत्यंत आवश्यक आहे.

5. वेळेवर भोजन

ठराविक वेळेला जेवण केल्यास पचनसंस्था सुरळीत राहते.

❌ पचन बिघडवणारे अन्न (Don’ts)

1. अतितिखट व तळलेले अन्न

हे अन्न:

• आतड्यांमध्ये जळजळ वाढवते
• मूळव्याध व फिशरची लक्षणे तीव्र करते

2. पॅकेटबंद व प्रक्रिया केलेले अन्न

फास्ट फूड, बेकरी पदार्थ पचनासाठी घातक असतात.

3. चहा, कॉफी व थंड पेये

हे पदार्थ आतडे कोरडे करतात व बद्धकोष्ठता वाढवतात.

4. उशिरा व जड जेवण

रात्री उशिरा जड अन्न घेतल्यास सकाळी मलविसर्जन अपूर्ण राहते.

5. मद्यपान व धूम्रपान

मद्यामुळे आतड्यांमध्ये उष्णता वाढते व गुदद्वार विकार बळावतात.

आयुर्वेदीय दृष्टिकोन

आयुर्वेदामध्ये संतुलन महत्त्वाचे मानले जाते. योग्य आहार, वेळेवर भोजन व साधी जीवनशैली यामुळे पचन सुधारते व गुदद्वार विकार आपोआप कमी होतात. शुक्रतारा आयुर्वेद येथे रुग्णाच्या प्रकृतीनुसार वैयक्तिक आहार मार्गदर्शन दिले जाते.

निष्कर्ष

अन्न हीच खरी औषध आहे. योग्य अन्न निवडल्यास पचन सुधारते, वेदना कमी होतात आणि गुदद्वार विकार टाळता येतात. बद्धकोष्ठता, मूळव्याध, फिशर किंवा पचनाच्या तक्रारी असल्यास शुक्रतारा आयुर्वेद येथे आयुर्वेदीय सल्ला घ्या.

🌐 www.shukrataraayurved.com
📞 +91 7507 933 933
📍 नाशिक