ऋतूनुसार शरीरातील वात–पित्त–कफ या तीन दोषांमध्ये नैसर्गिक चढ-उतार होतात. यामुळे पचनक्रिया, मलावाटे होणारा दाब आणि आतड्यांतील कोरडेपणा बदलतो.
याच बदलांमुळे पाइल्स, फिशर आणि फिस्टुला या आजारांची तीव्रता वाढते.
❄️ १. हिवाळा – सर्वाधिक त्रासाचा ऋतू
हिवाळ्यात वात वाढतो, त्यामुळे:
- आतडे कोरडे पडते
- मल कडक होतो
- जास्त दाब लागतं
- वेदना व रक्तस्राव वाढतो
✔ हिवाळ्यातील आयुर्वेद उपाय
- कोमट पाणी पिणे
- गरम, तुपकट व मऊ अन्न
- तिखट–फार तेलकट टाळा
- नियमित वेळेत मलविसर्जन
☀️ २. उन्हाळा – निर्जलीकरणामुळे त्रास वाढतो
उन्हाळ्यात:
- शरीरात पाणी कमी होतं
- मल कडक व कोरडा बनतो
- जळजळ वाढते
- फिशर तीव्र होतात
✔ उन्हाळ्यातील उपाय
- पुरेसे पाणी
- थंडावा देणारे पदार्थ
- तिखट पदार्थ कमी करा
🌧 ३. पावसाळा – कमकुवत पचन व गॅस समस्या
पावसाळ्यात अग्नि मंदावतो, त्यामुळे:
- फुगणे
- अपचन
- बद्धकोष्ठता
- मलविसर्जनात त्रास
✔ पावसाळ्यातील उपाय
- गरम, ताजे अन्न
- बाहेरचे अन्न टाळा
- गरम पाणी
- फायबरयुक्त अन्न
🌼 ४. वसंत – कफ वाढल्याने जडपणा
वसंत ऋतूत:
- जडपणा
- मंद पचन
- कधी कधी बद्धकोष्ठता
✔ वसंतातील उपाय
- हलके अन्न
- पुरेसे पाणी
- चालणे, व्यायाम
🍁 ५. शरद – पित्त वाढण्याचा काळ
शरद ऋतूत पित्त वाढते:
- जळजळ
- सूज
- फिशरची तीव्रता
- फिस्टुला त्रास
✔ शरदातील उपाय
- शांत, थंडावा देणारे अन्न
- मसाले कमी
- भरपूर पाणी
🌿 सर्व ऋतूंमध्ये पाळावयाचे आयुर्वेद नियम
- ऋतूनुसार पाणी आणि अन्नाचे प्रमाण बदलावे
- गरम पाणी → पचन सुधारते
- गुटी, वटी, काढा, कषाय → तज्ज्ञांच्या मार्गदर्शनाखाली
- मल रोखणे किंवा दाब देणे टाळा
- सुरुवातीची लक्षणे दिसताच उपचार घ्या
🏥 शुक्रतारा आयुर्वेद, नाशिक येथे संपूर्ण ऋतुचर्या आधारित उपचार
येथे दिले जातात:
- ऋतु बदलानुसार डायट प्लॅन
- सौम्य आयुर्वेदिक थेरपी
- गुटी, वटी, काढा, कषाय उपचार
- नॉन-सर्जिकल रूट-कॉज़ मॅनेजमेंट
ऋतु बदल त्रास वाढवतात, पण आयुर्वेद तुमचे संतुलन परत आणतो.
डॉ. चैताली तुषार शेलार आणि डॉ. तुषार हेमंत शेलार यांच्याशी +९१ ७५०७ ९३३ ९३३ वर संपर्क साधा आणि प्रसिद्ध आयुर्वेदिक प्रॅक्टिसच्या मदतीने तुमचे उपचार करा.
